Het verhaal van de vallei van de Gerlabeek
Het verhaal van de Gerlabeekvallei
Gelegen tussen Werm en Alt-Hoeselt stroomt een beek. Deze beek vormt het stromende hart van het natuurgebied De Vallei van de Gerlabeek, een groene parel tussen landbouwvelden en boomgaarden.In 1999 werden de gronden rond de beek door de Vlaamse Landmaatschappij als natuurontwikkelingsgebied uit de agrarische zone gelicht. Deze gebieden zijn zo in beheer van Orchis vzw gekomen. Vanwege het intensieve landgebruik in de omgeving vormt dit gebied een groen baken voor vele vogels, amfibieën en zoogdieren. Samen met de vallei van de Wermbeek en het Wijngaerdbos vormt deze vallei een belangrijk vogelhabitat in de streek.
Een soort die je ongetwijfeld zult vinden tijdens een zomerwandeling door de vallei, is de wijngaardslak. De kalkrijke graslanden in de vallei vormen de perfecte leefomgeving voor deze grote slakkensoort. De Gerlabeek staat ook in het teken van de das. In het kader van ‘Gemeenten adopteren Limburgse soorten’ koos de gemeente Hoeselt voor de das. In dat kader werd een bijzonder biotoopproject (ondersteund door de provincie Limburg) uitgevoerd voor het behoud van deze soort. Er worden regelmatig monitoringsmomenten georganiseerd om de dassenpopulatie in deze regio op te volgen.
De toekomst van de Gerlabeek
Orchis vzw zet zich in om de Gerlabeek zo goed mogelijk te beschermen en klaar te maken voor de toekomst. Zo worden er poelen gegraven om de vallei beter te wapenen tegen droogte en klimaatverandering. De vzw onderhoudt de hagen rondom de vallei. Deze dienen zowel als schuil- en broedplaats voor vele vogelsoorten, maar vormen ook een natuurlijke barrière tegen pesticiden en andere stoffen afkomstig uit het landbouwgebied.
De Gerlabeek omvat vele boomgaarden met inheemse appel- en perensoorten. Een groot deel van deze bomen heeft een latere levensfase bereikt, gekenmerkt door dood hout en een verminderde productie. Dit is misschien minder interessant voor de opbrengst, maar vele zeldzame keversoorten zijn gebonden aan dit steeds zeldzamer wordende biotoop. De Gerlabeek zal een plaats blijven waar deze aftakelende bomen een thuis vinden en waar het voortbestaan van deze zeldzame soorten wordt gegarandeerd.
Soorten in de kijker
De wijngaardslak
Een bezoek aan de Gerlabeek is niet compleet zonder een wijngaardslak tegen te komen. De gewone wijngaardslak is één van de grootste landslakken uit onze streken Zijn huisje kan wel 5 cm groot worden. Hij behoort tot de familie van de tuinslakken, waartoe ook de segrijnslak en de gewone tuinslak behoren. Wijngaardslakken kunnen tot 20 jaar oud worden, al bereiken ze in het wild zelden een leeftijd van 8 à 10 jaar. Een slak van die grootte is een snack die veel vogels, egels en andere kleine zoogdieren niet kunnen weerstaan. Dankzij de kalkrijke bodem van de Gerlabeek, komt de wijngaardslak hier in grote aantallen voor. Deze aanwezige kalk is essentieel voor de opbouw en het herstel van zijn huisje.
Deze soort staat ook bekend als de ‘escargot’. Hij is eetbaar en wordt in verschillende Europese landen als delicatesse beschouwd. Toch is het geen goed idee om in het wild zomaar een slak te eten. Slakken kunnen namelijk veel parasieten dragen. De gewone wijngaardslak komt voor in bijna heel Europa, van Spanje tot Zweden. Het is een beschermde soort in verschillende landen. De slak is vooral actief bij vochtig weer en ’s nachts. Bij droogte of koude trekt hij zich terug. In periodes van extreme weersomstandigheden schuilt hij in zijn schelp, die hij afsluit met een kalkachtig dekseltje om uitdroging te voorkomen. In de winter houdt hij een winterslaap, ingegraven in de bodem.
Wandelen aan de Gerlabeek
De wandeling doorheen de gedieden De Gerlabeek en De Wermbeek is zo'n 3,5 km. Het beginpunt van deze wandeling bevindt zich aan de parking van de Sint-Domitianus kerk te werm, aan de Gillebeekstraat in Bilzen-Hoeselt. Deze route begeleidt de wandelaar door beekvallei en agrarish gebied. Als je in de lente doorheen dit prachtige gebied wandelt, kan je genieten van de bloesems aan de fruitbomen en de fleurige maretakken in de toppen van de populieren.
