3september 2017

Heidewandeling Bergerven.

 

 Bij de Kapel van de Weerstand worden we verwelkomd door Jean Dreesen, conservator van Bergerven. Het is precies 70 jaar geleden dat de kapel werd gebouwd ter herinnering aan de meer dan 100 omgekomen verzetslieden uit de streek. Na de zwarte jaren 1914 tot 1918 werd op alle fronten getoeterd: “Dit nooit meer!” Maar in de jaren dertig en zeker in 1940 was die herinnering blijkbaar al weer uitgegomd. De volgende vijf jaar waren mogelijk nog gruwelijker dan tijdens de Eerste Wereldoorlog.  
Vanouds was hier een heidegebied. Van 1830-1850 begon de ontginning van de heide en werd er naaldbos aangeplant. Neerheide in het noorden was in1878 al vrijwel geheel bebost en het zuidelijke Schootsheide in1898. 
Het dennenbos wordt geleidelijk aan omgevormd tot een gemengd inheems bos met soorten als grove den, zomereik, ruwe berk, lijsterbes en sporkehout.
Bij de kijkheuvel, het laatste restant van de oude dijk die tussen de plassen gelegen heeft, genieten we van het mooie landschap.
De grote zwerfstenen die er liggen, zijn ooit kunnen transporteren doordat de stenen ingebed waren in ijsschollen.
Jean, een boeiende verteller, is hier geboren en getogen. Hij heeft het landschap zien veranderen en meegeholpen bij de aanplant van struiken en heggen. Zo ook de sleedoorn, een voedselboom voor bijen, vlinders en vogels en goede neststruik voor vogels.  Hij heeft twijgen met scherpe, lange doornen en vormt ondoordringbare heggen. Tijdens de bloei een zeer mooie struik, en van de bessen kan je lekkere jenever maken. Jean voegt de daad bij het woord en haalt een beugelfles uit zijn rugzak. Een gratis proeverij op locatie en het recept krijgen we er zo bij.
De grote waterplas is ontstaan door grindwinning tussen de jaren 1972 en 1992. Er bevindt zich immers een dik grindpakket afgezet door de Maas tijdens de Saale-ijstijd (220 000 -120 000 jaar geleden). De Maas bouwde er als verwilderde rivier het terras van Eisden-Lanklaar op. Normaal bedraagt de gemiddelde grinddikte van het Eisden-Lanklaarterras enkele meters. In het noordelijke deel van de groeve bereikt het zelfs een dikte van 15 m. Dit komt omdat dit noordelijk deel tijdens de grindafzetting ongeveer 5 m is gezakt door de Feldbisbreuk. De enorme verzakking gaf de Maas een steilere en uiteraard een sterkere erosiekracht. Daardoor kon ze in die periode een diepe en brede vallei uitschuren.
Bij de ontgrinding ontstonden vier plassen die nu via een cascadesysteem met elkaar in verbinding staan. De grootste plas meet 33 ha en is 6 à 10 meterdiep.  In totaal ontstond 50 ha open water. Toen de ontgrinding in 1992 beëindigd werd, kwam het gebied vrij voor natuurontwikkeling. De natuurinrichting vond plaats tussen 2007 en 2010. De inrichtingsmaatregelen werden uitgewerkt op maat van het gebied door de Vlaamse Landmaatschappij en zijn voornamelijk gericht op het herstel van de aanwezige fauna en flora.
Limburgs Landschap is eigenaar en beheerder van Bergerven. Gallowayrunderen, Schotse hooglanders en konikpaarden houden het gebied open. Maar ook door maai-en hakhoutbeheer probeert men de natuurwaarden te verhogen. Hierbij is het de bedoeling dat op de schrale bodems weer heide ontstaat. Vooral de herintroductie van rode dophei is daarbij een belangrijke doelstelling. 
Heerlijk was het te luisteren naar de enthousiaste en mooie verhalen van Jean. Een dikke pluim aan onze gids. 

Tekst en foto's: Theo Hellofs.

 

    


© Copyright 2010 ORCHIS vzw - Webdesign by CorpaTech