Het grinddecreet gewijzigd

1.Het grinddecreet.

Het grinddecreet werddoor de Vlaamse Raad goedgekeurd op 14 Juli 1993
Zowat de bijzonderste elementen In dit decreet zIJn:
. de oprichting van het grindfonds.

Dit grindfonds heeft rechtspersoonlijkheid en wordt beheerd doorde Vlaamse regering.

er wordt een grindcomltè en drie subcomitès opgericht. -de beslissingen van het grindcomitè worden bevestigd door de Vlaamse regering-vanaf 1 januari 2006 wordt een einde gemaakt aan de grindwinning In Limburg

de vergunninghouders van exploitatievergunningen dienen een grindheffing te betalen.

-de Vlaamse regering bepaalt om de twee jaar het totaal productiequotum en verdeelt dit onder de houders van de nodige vergunningen, enkel bij overmacht kan niet-gebruikt quotum door een bedrijf overgedragen worden naar de volgende termijn. Quota overdragen tussen firma's is toegelaten

-de Vlaamse regering neemt initiatief tot wijziging van de plannen van aanleg (gewestplan nen): de GOM verwerft die gronden door aankoop of onteigening, alsmede de voor de herinrichting benodigde randzones. -de houders van een productiequotum hebben trekkingsrecht op de aangeduide grindgebieden :

Het oorspronkelijk decreet van 1993 kende inzake de uitvoering ervan wel enkele problemen, zoals de uitvoering van de afbouwscenario's voor enerzijds de valleigrind en anderzijds de berggrind. maar globaal waren er toch ook een aantal positieve aspecten verbonden aan het decreet

Het oorspronkelijk decreet van 1993 werd, vrij fundamenteel. bijgestuurd door het decreet van 6j uli 2001. De voornaamste wijzigingen hierin hadden betrekking op

-Het sluitend maken van de decretale bepalingen inzake de heffingsplicht. meer bepaald voor het opleggen van ambtshalve heffingen en administratieve geldboetes

-Een herschikking van de taken van het herstructurenngscomitè gepaard gaande met een herberekening van de grindheffing In het wijzigingsdecreet werd geopteerd om de ontgrindingsactiviteiten en de herstructu­reringsactivIteiten grotendeels opnieuw te koppelen, in die zin dat de betreffende quotumhouders solidair verantwoordelijk worden voor de realisatie van de afwerking (=het herstellen van het terreinreliëf de grondschotel) volgens de voorwaarden van de nabestemmingsplannen.Via een waarborgsysteem wordt het herstel van het opgelegde terreinreliëf gewaarborgd. Het uitrusten van de afwerkte terreinen blijft, zoals het basisdecreet vastlegde. de directe verantwoordelijkheid van het herstructureringscomitè;

De verdeling van het Jaarlijksproductiequotum gebeurt volgens een vaste verdeelsleutel op baSIS van hetquotumbesluit van 19943-1995. Deze decreetswijziging laat dus toe om eengecontroleerde spreiding, toe te laten over de nog resterendeontginningsperiode

Het wijzigingsdecreet voorziet ook de mogelijkheid om occasionelegrindwinning, die voorkomt bij grafwerken In kader van Infrastructuurprojectenaan een grindheffing te onderwerpen. Verder vallen deze occasionelegrindwinningen niet onder de bepalingen van het grinddecreet

In 2004-2005 werd, onder druk van de grindsector, aanvulling en wijziging voorzien van het oorspronkelijk decreet.
Op 3 april 2009 werd het wijzigingsdecreet door de Vlaamse regening bekrachtigden in het SS van 24 april gepubliceerd.

2. Het wjjzigingsdecreet.

Dit wijzigingsdecreetlegt vooral de nadruk op volgende elementen

-de grindwinning kan bij"projectgrindwinning" worden toegestaan. Als projectgrindwinnIng wordt beschouwd: "de grindwinning die gepaard gaat met de realisatie van een maatschappelijk project van groot openbaar belang dat op zichzelf niet gericht is op het winnen van grind.

als project kan worden beschouwd "een geheel van activiteiten houdende de uitvoering van werken, de tot standkoming en de exploitaties van installaties, werkzaamheden of andere ingrepen In het milieu, dat maatschappelijk van groot belang is. Dat op zichzelf niet gericht is op het winnen van grind maar waarvan de projectgrindwInning een substantieel onderdeel is en gerealiseerd wordt In een"grindgemeente":
projectgrindcomitè:
Het grindcomitè wordt vervangen door het projectgrindcomitè; 

na 2006 mag nog grind gewonnen worden bij

  • de winning vankwartszanden:
  • de uitvoering vaninfrastructuurwerken
  • de realisatie vanprojectgrindwinning:

 

de Vlaamse regering kan grindwInning toestaan op de percelen waar maatschappelijke projecten van groot openbaar belang worden gerealiseerd. Deze projecten worden vastgelegd in het projectcomltè en goedgekeurd door de Vlaamse regering;

de project grindexploitanten ontginnen optimaal binnen de projectgrindwinning op basis van zuinig ruimtegebruik

-in een rivierbed is projectgrindwInning enkel mogelijk bij projecten In kader van het decreet integraal waterbeleid of het herstel en ontwikkeling van relevante habitats van het natuurdecreet:

-de projecten binnen de perimeter van de SBZ moeten het herstel en ontwikkeling van de relevante habitats tot doelhebben;

in de landbouwgebieden dient in de eerste plaats de agrarische herbestemming nagestreefd te worden. Onverminderd de realisatie van de landbouwbestemming zal elk project een meetbare meerwaarde realiseren op het vlak van natuur en landschap:

-bij de winning van berggrind mag enkel boven de natuurlijke grondwaterspiegel ontgonnen worden:

-de exploitant van de vergunde winning en de vergunninghouder staan in voor de kosten van afwerking en uitrusting van de winning met oog op de realisatie van het maatschappelijk project:

-de uitvoerders van het project stellen een financiële waarborg ter uitvoering van het project:

-het project grindcomitè heeft als taken a) het formuleren van voorstellen voor maatschappelijke proJecten; b) de voortgangsbewaking van de projectgrindwinning; c) de voortgangsbewaking van de uitvoering van de goedgekeurde projecten: d) het toezicht op de afwerking en de uitrusting van de projectgrindwinning; e) het sluiten van de overeenkomst metde exploitanten

-een projectvoorstel moet binnen het projectcomité worden goedgekeurd indien minstens twee derde van de leden aanwezig is en er geen tegenstem is van deze aanwezigen of vertegenwoordigdeleden:

de Vlaamse regering kan een voorstel enkel goed-of afkeuren:

3. Uitvoeringsbesluiten.

Om het wijzigingsdecreet van 2009 uitvoerbaar te maken werden twee uitvoeringsbesluiten goedgekeurd:

het besluit van 7 mei 2010 (SS 28 mei 2010) bepaalt de oprichtingvan het projectgrindcomité en de opstelling van een huishoudelijk reglement binnen dit comité: De gemeente Lanaken en As worden ook als grind gemeenteaangeduid (Naast de gemeenten Kinrooi, Maaselk, Di/sen-Stokkem en Maasmechelen): -het besluit van 4 februari 2011 (SS 24 febr, 2011) bepaaltonder meer

  • dat eenieder eenmaatschappelÎjk project van groot openbaar belang kan indienen,
  • dat het comité een eerste beslissing neemt over deze projecten:
  • dienaangaande stelt het comité een procesnota over het ingediende project op:
  • dat een overeenkomst wordt gesloten tussen het comité en de uitvoerder ervan:
  • dat het projectgrindcomité de goedgekeurde projecten opvolgt

4. De eerste projecten.

De grindsector is, na goedkeuring van het aanvullend decreet. direct overgegaan tot het opzetten van de eerste projecten om zowel grind te winnen als om zowel een maatschappelijk project te ontwikkelen Deze projecten Elerweerd in Dilsen te Maaseik. Op den Berg In Maasmechelen en As zijn projecten waarvan men kan uitgaan dat ze ook telkens zowel een maatschappelijke als ecologische meerwaarde kunnen realiseren, Elerweerd is het dossier dat momenteel het verst gevorderd is en dat zullen we zo dadelijk meer uitgebreid toelichten, Op de Berg in Maasmechelen - As heeft als bedoeling het industriegebied Op de Berg op deze locatie te doen verdwijnen en om het gehele gebied waar zand-en grindwinning is gerealiseerd als een groot ecologisch belangrijk gebied in te richten en te beheren, De problemen om dit gebied om te zetten in ontginningsgebied zijn echter veelzIjdig:
- er zijn een groot aantal eigenaars. meestal met een bedrijf. Deze bedrijven zullen moeten verplaatst worden, Maar dan moet een nieuwe locatie gezocht worden
- de bedrijven hebben een milieuvergunning.nieuwe vergunningen zullen maar voor een beperkte tijd mogen verleend worden. Maar dit is juridisch aanvechtbaar.Eén en ander zal veel geld kosten, zelfs vóórdat het grindproject zal kunnen uitgevoerd worden. Vraag is wie deze bedragen zal uitbetalen.
-Naast de grindsector is ook de witzandwinning betrokken. maar het is niet de bedoeling dat In het nieuwe project ook nog witzand zou worden ontgonnen. Want dit maakt de realisatie van de nabestemming natuurlijk nog moeilijker. -ook blijkt dat de gnndmaatschappijen die in deze zone actief zijn niet zo actief met het project betrokken zijn. Ze weten dat het een zeer moeilijk project is.

Een voorzichtige conclusie is dat. zelfs als dit project verder gezet wordt, het nog vrij lang kan duren vóórdat het is fase van goedkeuring en uitvoering kan komen

Het zal dus in eerste Instantie het project EIerweert zijn dat als"proefproject" zal gebruikt worden in kader van de uitvoering van het vernieuwde decreet.

Hasselt, 12 december2012

Tekst:Limburgse milieukoepel


 



© Copyright 2010 ORCHIS vzw - Webdesign by CorpaTech